Rodzicielskie porozumienie wychowawcze (czyli tzw. plan wychowawczy)

Rozwodzący się rodzice często pytają czym jest porozumienie wychowawcze? (zwane także planem wychowawczym) czy jest ono konieczne, aby Sąd pozostawił władzę rodzicielską obojgu rodzicom? co powinno takie porozumienie zawierać? jak je zredagować?

Zgodnie obowiązującymi przepisami kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, a konkretnie art. 58 § 1 KRO: W wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków i kontaktach rodziców z dzieckiem oraz orzeka, w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka. Sąd uwzględnia pisemne porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, jeżeli jest ono zgodne z dobrem dziecka (…).

  • 1a. W braku porozumienia, o którym mowa w § 1, sąd, uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców, rozstrzyga o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie (…).

Moim zdaniem porozumienie rodzicielskie jest najprościej rzecz ujmując dokumentem zawierającym wspólne uzgodnienia rodziców dotyczące najważniejszych kwestii związanych z wychowaniem i utrzymaniem ich małoletnich dzieci, podpisywanym przez rodziców w sytuacji, gdy się rozwodzą.

Co powinno zawierać takie porozumienie? Tu z pomocą przychodzi praktyka sądowa, która  określiła, co powinno znaleźć się w treści dokumentu. I tak, Sąd będzie oczekiwał od rodziców, by w treści zawartego porozumienia znalazły się zapisy dotyczące:

  • sposobu wykonywania władzy rodzicielskiej i miejsca zamieszkania dziecka;
  • bieżących kontaktów z rodzicami (chodzi tu o wskazanie częstotliwości i sposobu wykonywania kontaktów dziecka z drugim rodzicem, pod którego bezpośrednią opieką nie pozostaje na co dzień dziecko);
  • sposobu organizacji wakacji, ferii, świąt, urodzin dziecka, itp. (czyli ustalenie z którym z rodziców będzie przebywało wówczas dziecko, w jakich godzinach, czy będzie miało kontakt telefoniczny z drugim rodzicem, czy zostanie wprowadzony podział na lata parzyste i nieparzyste w zakresie realizacji kontaktów, itp.);
  • edukacji (w jaki sposób rodzice będą podejmowali decyzje dotyczące wyboru szkoły, zajęć pozalekcyjnych, kto będzie kontaktował się ze szkołą, itp.);
  • zdrowia (jak będą podejmowane decyzje związane ze stanem zdrowia małoletniego, wyborem lekarzy, rutynowymi badaniami dziecka, szczepieniami, itp.);
  • finansów (tu mogą znaleźć się zapisy dotyczące zasad płacenia alimentów na dziecko – terminów/ kwot/dodatkowych zobowiązań finansowych rodziców);
  • sposobu przekazywania sobie przez rodziców informacji o rozwoju i postępach w nauce dzieci.

Ponadto porozumienie może zawierać postanowienia dotyczące sposobu rozwiązywania przez rodziców kwestii spornych dotyczących dziecka oraz wskazywać jakimi wartościami i celami będą kierować się rodzice przy wychowywaniu wspólnych małoletnich dzieci.

Należy pamiętać, że przedstawione przez rodziców porozumienie wychowawcze musi być zgodne z dobrem dziecka i poddane będzie weryfikacji ze strony Sądu. Jeżeli Sąd nie dopatrzy się w treści zawartego porozumienia zagrożenia dla dobra dziecka, a samo porozumienie będzie jasne, czytelne i zgodne z przepisami prawa, Sąd powinien je przyjąć i uwzględnić w wydawanym wyroku.

W praktyce zawierane porozumienia bywają bardzo różne. Jedne są bardziej szczegółowe (widziałam już takie, które liczyły po 10-15 stron!) inne z kolei zawierają bardzo ogólne zapisy (2-3 strony). Wiele zależy od stopnia skonfliktowania rozwodzących się rodziców i zaufania jakim się nawzajem darzą. Jeżeli między rodzicami istnieją znaczne rozbieżności w zakresie sposobu wychowania ich dzieci rozsądnym będzie stworzenie bardziej szczegółowego porozumienia 🙂

Istotnym jest, że Ustawą z dnia 25 czerwca 2015 roku o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2015 r., poz. 1062) znowelizowano m.in. art. 58 § 1 i 1a Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Co to oznacza? Ano to, że na skutek ostatniej zmiany w/w przepisu przedstawienie Sądowi porozumienia rodzicielskiego NIE JEST JUŻ OBECNIE NIEZBĘDNE, by Sąd mógł pozostawić wykonywanie władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom. Wcześniejsza redakcja przepisu art. 58 KRO przewidywała bardziej rygorystyczną regulację w tym zakresie (pozostawienia władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom), gdyż wymagała od rodziców nie tylko przedstawienia planu wychowawczego, ale i nakładała na Sąd konieczność dokonania oceny czy zasadne jest oczekiwanie, że rodzice będą współpracować dalej w sprawach dziecka.

W mojej ocenie warto pomyśleć o stworzeniu porozumienia rodzicielskiego przygotowując się do sprawy rozwodowej lub w jej trakcie, gdyż nie tylko może ono w sposób znaczący przyspieszyć toczące się postępowanie w sądzie, ale przede wszystkim pozwoli na uniknięcie wielu niepotrzebnych konfliktów między rodzicami dotyczących sprawowania pieczy nad ich wspólnymi małoletnimi dziećmi. Aby uniknąć nieporozumień związanych z redakcją planu wychowawczego warto zwrócić się w tym zakresie o pomoc do adwokata specjalizującego się w zakresie prawa rodzinnego. Sąd będzie bowiem oczekiwał, że stworzone przez rodziców porozumienie wychowawcze (lub jego część) będzie nadawało się do „wklejenia” do wyroku, a ponadto, że będzie zawierało zapisy tak sformułowane, by później strony nie miały problemu przy ich ew. egzekwowaniu.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *