Kiedy Sąd może zakazać albo ograniczyć rodzicom kontakty z dzieckiem?

Na podstawie artykułów „Kontakty z dzieckiem”, „Utrudnianie kontaktów – czyli kiedy on/ona nie chce wydać mi dziecka?” oraz „Jak przeciwdziałać utrudnianiu kontaktów z dzieckiem?” wiecie już Państwo czym są kontakty z dzieckiem, w jaki sposób można je uregulować, kiedy można mówić o utrudnianiu kontaktów z małoletnim i co można zrobić by temu utrudnianiu przeciwdziałać. Niniejszy artykuł poświęcam kolejnym zagadnieniom związanym z problematyką kontaktów z dzieckiem, a mianowicie kwestiom zakazu kontaktów rodziców z dzieckiem oraz ograniczenia tych kontaktów przez Sąd.

Zgodnie z art. 1133 KRO jeżeli utrzymywanie kontaktów rodziców z dzieckiem poważnie zagraża dobru dziecka lub je narusza, sąd zakaże ich utrzymywania. Należy zatem zauważyć, że nie każde zagrożenie lub naruszenie dobra dziecka będzie skutkowało wydaniem przez Sąd zakazu styczności z małoletnim. Musi być to bowiem zagrożenie lub naruszenie poważne, o dużym stopniu nasilenia. Chodzi tu o konkretne sytuacje, w których z uwagi na postępowanie rodzica/ów zagrożone lub naruszone jest dobro dziecka, jego bezpieczeństwo, prawidłowy rozwój, zdrowie a nawet życie, co potwierdził Sąd Najwyższy w Postanowieniu z dnia 7 listopada 2000 r. (sygn. I CKN 1115/2000) wskazując, że: „Zakazanie rodzicom osobistej styczności z dzieckiem może być orzeczone wyjątkowo, np. gdy utrzymywanie osobistych kontaktów rodziców z dzieckiem zagraża jego życiu, zdrowiu, bezpieczeństwu bądź wpływa demoralizująco na dziecko”. Przykładem takich sytuacji może być np. sytuacja, gdy w związku z utrzymywaniem kontaktów z małoletnim rodzic ma demoralizujący wpływ na dziecko wciągając je do środowiska przestępczego, środowiska osób uzależnionych od alkoholu czy narkotyków. Innym przykładem może być sytuacja, gdy poprzez utrzymywanie kontaktów dziecka z rodzicem małoletni wychowywany jest we wrogim stosunku do drugiego rodzica. Nierzadko wnioski o zakazanie kontaktów wiążą się z idącym w parze oskarżeniem rodzica o molestowanie dziecka.

Co ciekawe, wydany przez Sąd zakaz kontaktowania się z dzieckiem może dotyczyć zarówno jednego jak i obojga rodziców. W większości przypadków Sąd nie określa czasu trwania, na jaki wydawany jest zakaz kontaktów – co wydaje się rozwiązaniem słusznym. Jeśli bowiem Sąd otrzyma informacje, iż sytuacja uległa zmianie i nie zachodzą już przesłanki do zakazania styczności rodzica/ów z dzieckiem, ma możliwość w każdym czasie zmienić wydane orzeczenie.

Proszę również pamiętać, że nawet pozbawienie rodzica władzy rodzicielskiej nie powoduje „automatycznego” zakazania mu kontaktów z małoletnim. Nadal należy jeszcze wykazać, iż dalsze utrzymywanie kontaktów rodzica z dzieckiem stanowi poważne zagrożenie dla dobra małoletniego. Możliwa jest więc sytuacja, gdy rodzic pozbawiony władzy rodzicielskiej będzie miał prawo do kontaktowania się z dzieckiem.

Znacznie częściej zdarzają się sytuacje, gdy Sąd ogranicza kontakty rodzica z dzieckiem. W myśl art. 1132§ 1 KRO jeżeli wymaga tego dobro dziecka, Sąd opiekuńczy ograniczy utrzymywanie kontaktów rodziców z dzieckiem. § 2 Sąd opiekuńczy może w szczególności:

1) zakazać spotykania się z dzieckiem;

2) zakazać zabierania dziecka poza miejsce jego stałego pobytu;

3) zezwolić na spotykanie się z dzieckiem tylko w obecności drugiego z rodziców albo opiekuna, kuratora sądowego lub innej osoby wskazanej przez Sąd;

4) ograniczyć kontakty do określonych sposobów porozumiewania się na odległość;

5) zakazać porozumiewania się na odległość.

Tutaj przesłanką działania dla Sądu jest szeroko pojęte dobro dziecka. Przykładem sytuacji, w której Sąd mógłby ograniczyć kontakty rodzica z dzieckiem może być np. widoczny silny lęk bądź nadmierny stres odczuwany przez dziecko w związku ze spotkaniami z rodzicem w takiej a nie innej formie bądź też obawa wywiezienia dziecka poza jego miejsce zamieszania, do którego małoletni jest silnie przywiązany i gdzie czuje się bezpiecznie.

Należy pamiętać, że postepowanie w sprawie zakazania lub ograniczenia kontaktów z dzieckiem może nastąpić na wniosek jak i z urzędu. W sprawach dotyczących kontaktów z dzieckiem Sąd wydaje postanowienie po przeprowadzeniu rozprawy. Proszę mieć jeszcze na uwadze, że fakt uprzedniego ograniczenia rodzicowi kontaktów z dzieckiem nie oznacza, że za jakiś czas kontakty te nie będą mogły zostać stopniowo rozszerzone.

Jak Państwo widzicie zakaz utrzymywania kontaktów stanowi najsurowszy środek ingerencji Sądu w sferę utrzymywania kontaktów rodziców z dzieckiem. Z doświadczenia zawodowego wiem, że uzyskanie zakazu kontaktów rodzica z małoletnim dzieckiem nie jest rzeczą łatwą, ani często występującą. Znacznie więcej jest przypadków, gdy Sąd ogranicza rodzicom kontakty z ich dzieckiem i jednocześnie kieruje ich do placówek, specjalistów zajmujących się terapią rodzinną, poradnictwem, aby pomóc zbudować bądź odbudować poprawne, zdrowe relacje rodziców z ich pociechą 🙂

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *