Co warto wiedzieć na temat OZSS?

OZSS czyli Opiniodawczy Zespół Sądowych Specjalistów to nic innego jak dawny RODK (Rodzinny Ośrodek Diagnostyczno-Konsultacyjny). Skąd ta zmiana? Otóż, z dniem 1 stycznia 2016 r. weszła w życie ustawa z dn. 5 sierpnia 2015 r. o opiniodawczych zespołach sądowych specjalistów, na mocy której dotychczasowe RODKi stały się właśnie Opiniodawczymi Zespołami Sądowych Specjalistów.

Zadaniem OZSS jest przede wszystkim sporządzanie, na zlecenie sądu lub prokuratora, opinii w sprawach rodzinnych i opiekuńczych oraz w sprawach nieletnich, w oparciu o przeprowadzone badania psychologiczne, pedagogiczne lub lekarskie. Zespoły mogą prowadzić także mediacje, przeprowadzać wywiady środowiskowe w sprawach nieletnich a także prowadzić poradnictwo specjalistyczne dla małoletnich, nieletnich i ich rodzin.

W skład zespołu wchodzą specjaliści z zakresu psychologii, pedagogiki, pediatrii, medycyny rodzinnej, chorób wewnętrznych, psychiatrii oraz psychiatrii dzieci i młodzieży.

Z OZSS możemy spotkać się np. w sprawie o rozwód, separację, władzę rodzicielską, miejsce pobytu dziecka, kontakty z dzieckiem czy też w sprawie o przysposobienie.

Warto wiedzieć, że dowód z opinii OZSS nie jest obligatoryjny, co oznacza, że Sąd rozpoznający sprawę może zdecydować o jego dopuszczeniu, ale nie jest do tego zobowiązany. Co więcej, dowód z opinii może być dopuszczony przez Sąd także na wniosek stron. Z moich obserwacji wynika, że w zdecydowanej większości spraw, gdzie między rodzicami istnieje silny konflikt w zakresie sprawowania opieki nad dziećmi, sądy zlecają OZSS wydanie opinii przed podjęciem ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie. Nie należy więc traktować opinii OZSS jako czegoś nietypowego. Wręcz przeciwnie:-)

Po dopuszczeniu dowodu z opinii OZSS przez Sąd należy oczekiwać na pisemne wezwanie, w którym podana będzie data i miejsce badania, na którym powinniśmy się stawić. Co istotne w badaniu tym bierze udział cała rodzina, tzn. zarówno rodzice jak i dzieci.

Samo badanie trwa kilka godzin i zazwyczaj składa się z rozmów zespołu przeprowadzonych z rodzicami, dziećmi, rozwiązywania testów przygotowanych przez zespół, obserwacji zachowań małoletnich w relacji do rodziców i podczas ich nieobecności, itp.

Następnie biegli biorąc pod uwagę wyniki przeprowadzonych badań a także w oparciu materiał zgromadzony w aktach sądowych sprawy, sporządzają opinię, która jest przesyłana do sądu. W sprawach rodzinnych opinia ta zawiera zazwyczaj informacje dotyczące predyspozycji opiekuńczo-wychowawczych rodziców, ich kompetencji rodzicielskich, cech osobowości, sytuacji małoletniego dziecka, rozwoju dziecka, relacji małoletniego z każdym z rodziców, dostrzeżonych (bądź nie) zagrożeń dla rozwoju dziecka ze strony rodziców, proponowanej częstotliwości spotkań z drugim rodzicem, itp. Opinia może być rozszerzona np. o badanie psychiatryczne rodziców, jeżeli Sąd uzna, że jest to w danych okolicznościach sprawy wskazane. Przygotowana przez biegłych opinia powinna wyczerpywać zakres tezy dowodowej zakreślonej przez Sąd w postanowieniu o dopuszczeniu dowodu z opinii.

Jeżeli opinia zawiera krzywdzące dla rodzica wnioski, z którymi się on nie zgadza, można ją zakwestionować poprzez przedstawienie stosownych zarzutów do tej opinii. Następnie biegli z OZSS będą musieli się odnieść do tych zarzutów w formie ustnej na rozprawie bądź w formie pisemnej.

Jak ważnym dowodem jest dowód z opinii OZSS? W mojej ocenie bardzo często jest to dowód kluczowy dla rozstrzygnięcia w sprawie. Oczywiście Sąd nie jest związany wnioskami zawartymi w opinii biegłych, która może zostać przecież podważona, ponadto w sprawie mogą występować inne dowody, które Sąd weźmie pod uwagę np. zeznania świadków, dokumentacja medyczna dziecka, sprawozdanie z wywiadu kuratora, itp. Niemniej, o ile opinia jest spójna, logiczna, zrozumiała i wyczerpująca, a stronie nie uda się jej w przekonujący sposób zakwestionować, Sąd zapewne oprze się na niej wydając końcowe rozstrzygnięcie w sprawie.

Z uwagi na znaczenie opinii OZSS dla rozstrzygnięcia sprawy warto jest wcześniej przygotować się do samego badania. Pamiętajmy, że na etapie badania nie należy podważać kompetencji biegłych. Starajmy się zachowywać naturalnie, spontanicznie i nie dajmy się wyprowadzić z równowagi. W mojej ocenie o badaniu warto również wcześniej uprzedzić samo dziecko, jednak kategorycznie wystrzegajmy się nakłaniania małoletniego do wypowiadania treści negatywnych na temat drugiego rodzica, gdyż biegli z łatwością „wyłapią” tego typu oddziaływania i najprawdopodobniej zinterpretują je na naszą niekorzyść.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *